دستگاه الکتروشوک

الکتروشوک دستگاهی است که انرژی الکتریکی یا شوک را به قلب می فرستد که با این کار، قلب دوباره شروع به پمپاژ می کند و با ضربان طبیعی به کار خود ادامه می دهد. هدف این دستگاه درمان اختلالات قلبی می باشد به طوری که با اعمال شوک الکتریکی وضعیت قلب به طور مجدد تنظیم شود و سلول ها به ضربان طبیعی خود ادامه بدهند. زمانی که قلب دچار فیبریلاسیون بطنی و تاکی کاردی بطنی شود و ریتم قلب نامنظم می شود و تپش تند یا کند قلب، کارکرد دهلیز ها را متوقف می کند، استفاده از این دستگاه بسیار ضروری می باشد.

ایست قلبی یکی از علل شایع مرگ ناگهانی می باشد. هنگامی که شخص دچار ایست قلبی می شود، پمپاژ قلب او با مشکل مواجه می شود و عملکرد قلب او به طور ناگهانی متوقف می شود. در ایست قلب، ضربان قلب متوقف می شود و هیچ نشانه ای از گردش خون وجود ندارد که به این ترتیب جریان خون به دیگر اندام های بدن نیز نمی رسد و این یک مورد اورژانسی می باشد که اگر سریعاً مورد درمان قرار نگیرد، مرگ ناگهانی را در پی دارد. دستگاه الکتروشوک یکی از دستگاه های مناسب برای احیای قلب شخص مبتلا به ایست قلبی می باشد.

شرایط استفاده از الکتروشوک

دستگاه الکتروشوک از یک منبع تغذیه یا باطری بزرگ برای شارژ یک خازن حجیم استفاده می کند. بدن بیمار و دستگاه الکتروشوک توسط دو الکترود متصل به دستگاه با هم ارتباط برقرار می کنند. روی سطح دو الکترود مقداری ژل مایع یا جامد قرار می گیرد تا مقاومت الکتریکی به حداقل برسد و دستگاه بهترین کارکرد را داشته باشد که هر کدام مزایا و معایب خود را دارند به طور مثال هنگام استفاده از ژل جامد احتمال سوختن پوست بیمار زیاد می باشد.

توجه به محل قرار گیری الکترود های دستگاه بسیار ضروری می باشد. این دو الکترود به صورت شکل زیر بر روی هر دو طرف سینه بیمار قرار می گیرند و هنگام اعمال شوک، انرژی ذخیره شده در خازن از یک الکترود به الکترود دیگر انتقال پیدا می کند که این کار باعث اعمال شوک به قلب می شود و ضربان منظم مجدداً به قلب باز می گردد و گردش خون ادامه پیدا می کند.

انواع دستگاه الکتروشوک

امروزه انواع مختلفی از الکتروشوک ها موجود می باشند که هر کدام ویژگی های خاص خود را دارند و کار اعمال جریان الکتریکی به عضله قلب را انجام می دهند تا ضربان قلب را تقویت کنند:

ALS. کار کردن با این نوع الکتروشوک ها نیازمند آموز و تجربه می باشد به همین دلیل از این دستگاه ها بیشتر در بیمارستان و آمبولانس استفاده می شود. این دستگاه مجهز به نوار قلب نیز می باشد که پرستار یا پزشک می تواند ریتم قلب بیمار را مشاهده کند و در صورت نیاز به صورت دستی شوک اعمال کند. این دستگاه دارای امکانات دیگری از قبیل نظارت بر میزان اکسیژن و کربن دی اکسید، اندازه گیری فشار خون و سیستم هشدار قلب و عروق نیز می باشد و بیشتر در جعبه کمک های اولیه قرار می گیرند.

AED. استفاده از این الکتروشوک ها آسان می باشد و افرادی که در این زمینه تخصص ندارند و اطلاعات پایه دارند، می توانند به راحتی از این دستگاه استفاده کنند. این دستگاه، ضربان قلب را تجزیه و تحلیل می کند و در صورت نیاز به شوک الکتریکی هشدار می دهد. حتی این دستگاه، در مورد میزان ولتاژ شوکی که باید اعمال شود نیز توصیه می دهد. طرز استفاده از این دستگاه ها به این گونه می باشد که در ابتدا لباس شخص بیمار باز می شود و یکی از پد ها در قمست راست و بالای سینه و دیگر در قسمت چپ و پایین سینه قرار می گیرد. برای اعمال شوک، شخص شوک دهنده باید دست های خود را به هم بپیچد و پس از قرار دادن روی پد، به طور حکم سینه را به سمت پایین فشار دهد.

این دستگاه با استفاده از فناوری کامپیوتر می تواند ضربان قلب را به آسانی بررسی کند و در صورتی که نیاز به شوک داشته باشد میزان ولتاژ موثر شوک را نیز تعیین می کند. این دستگاه ها در تجهیزات پزشکی، ادارات دولتی، فرودگاه ها، هتل ها، ورزشگاه ها و مدارس یافت می شوند.

ICD (الکتروشوک کاردیوورتر کاشتنی) . این نوع الکتروشوک ها مناسب بیمارانی می باشد که در معرض خطر مرگ ناگهانی قرار دارند و بیماری و مشکل قلبی آنها به طور شناخته می باشد و برای جلوگیری از هر گونه خطر احتمالی طراحی شده اند. این دستگاه به طور مستقیم در داخل قفسه سینه بیمار قرار می گیرد و در زیر پوست کاشت می شود.

الکتروشوک های کاشتنی به طور دائم در داخل سینه قرار می گیرد تا ضربان قلب را تحت کنترل قرار دهند و با استفاده از یک باتری کار می کنند. این نوع الکتروشوک قادر به تشخیص فیبریلاسیون بطنی، تاکی کاردی بطنی، تاکی کاردی سوپراوانتراکالی و فیبریلاسیون دهلیزی می باشد. هنگامی که ریتم غیر طبیعی قلب تشخیص داده می شود، دستگاه به طور خودکار برای بازگرداندن عملکرد قلب ولتاژ شوک مناسب را تعیین می کند و آن را به طور خودکار اعمال می کند. این دستگاه به اندازه یک ساعت جیبی می باشد.

WCD (الکتروشوک پوشیدنی). تحقیقات انجام شده روی الکتروشوک های کاشتنی باعث اختراع الکتروشوک های پوشیدنی شد. این دستگاه قابل حمل می باشد و مناسب بیمارانی می باشد که نیاز ضروری به دستگاه های کاشتی ندارند. به این صورت که می توانند این دستگاه ها را به راحتی بپوشند و ریتم قلب خود را به مدت 24 ساعته تحت کنترل قرار دهند. این دستگاه مناسب بیمارانی می باشد که در معرض خطر مرگ کوتاه مدت قرار دارند و نمی توانند از دستگاه های کاشتنی (ICD ) استفاده کنند.

الکتروشوک پوشیدنی شامل یک کمربند الکترود قابل پوشیدن و مانیتور می باشد. هنگام پوشیدن این کمربند، الکترودهای موجود در آن ریتم قلب را به طور خودکار تشخیص می دهد و هنگام مواجه شدن با ضربان قلب غیر طبیعی، شوک لازم را اعمال می کند تا ضربان را به حالت طبیعی باز گرداند.

این دستگاه در زندگی همه مردم نقش بسیار مهمی را ایفا می کند چون هر شخصی به هر دلیلی مانند استفاده زیاد از سیگار، سن زیاد و … می تواند دچار ایست قلبی شود.