پالس اکسیمتر

پالس اکسیمتر یک دستگاه پزشکی می باشد که برای اندازه گیری درصد اکسیژن موجود در هموگلوبین خون و ضربان قلب مورد استفاده قرار می گیرد و یک شاخص مهم برای تعیین میزان سلامتی بدن می باشد.

هر یک از اعضای بدن برای زنده ماندن نیاز به اکسیژن دارند. بدون اکسیژن سلول ها شروع به نابودی می کنند و در نهایت به طور کامل از بین می روند. از بین رفتن سلول های یک عضو، یک مشکل بزرگ می باشد که در نهایت باعث نارسایی آن عضو می شود.

ریه ها از طریق تنفس، اکسیژن را دریافت می کنند سپس اکسیژن دریافتی را با استفاده از  پروتئین های هموگلوبین موجود در گلبول های قرمز خون توزیع می کنند. این پروتئین ها اکسیژن را برای تمامی اعضای بدن فراهم می کنند. نقش اصلی هموگلوبین حمل و نقل اکسیژن و دی اکسید کربن در خون می باشد.

پالس اکسیمتر یک دستگاه پزشکی می باشد که برای اندازه گیری درصد اکسیژن موجود در هموگلوبین خون و ضربان قلب مورد استفاده قرار می گیرد و یک شاخص مهم برای تعیین میزان سلامتی بدن می باشد. این دستگاه به کوچکترین تغییرات اکسیژن خون حساس می باشد و همه ی آنها را ثبت می کند. در حالت کلی این دستگاه وظیفه ی تشخیص چگونگی انتقال خون از قلب به اندام های دورتر مانند پاها و دست ها را برعهده دارد.

این دستگاه کاملاً بدن درد و غیر تهاجمی می باشد به این معنی که از هیچ گونه سوزن یا ابزار دیگری برای سوراخ کردن پوست استفاده نمی کند. در عوض یک پروب یا حسگر گیره مانند روی قسمتی از بدن مانند نوک انگشت دست یا پا، لاله گوش، پیشانی یا حتی روی بینی  قرار می گیرد و از نور با طول موج مختلف برای اندازه گیری میزان اکسیژن خون استفاده می کند که به طور رایج از انگشت اشاره دست برای این کار استفاده می شود.

کاربرد پالس اکسیمتر

پالس اکسیمتر برای موارد زیر کاربرد دارد:

  • قبل، بعد و حین عمل جراحی که بیمار بیهوش می باشد.
  • مشاهده طرز کارکرد داروهایی که برای درمان بیماری ریه استفاده می شوند.
  • بررسی توانایی فرد برای افزایش سطح فعالیت خود
  • بررسی نیاز فرد به اکسیژن و کمک به تنفس او
  • بررسی طرز تنفس او در هنگام خواب و تشخیص بیماری آپنه خواب

این دستگاه برای بررسی میزان سلامتی فرد در هنگام قرار گرفتن در شرایطی که اطلاع از میزان اکسیژن هموگلوبین خون او بسیار ضروری است نیز مورد استفاده قرار می گیرد. از قبیل این شرایط:

  • حمله قلبی
  • نارسایی قلبی
  • بیماری انسداد ریه
  • کم خونی
  • سرطان ریه
  • آسم
  • ذات الریه

طرز کار پلی اکسیمتر

خون حاوی همگلوبین است که مولکول های اکسیژن را از ریه ها به قسمت هایی از بدن که نیاز به اکسیژن دارد، می برد. در واقع این دستگاه نشان می دهد که اکسیژن موجود در هموگلوبین چقدر از اندازه ی نرمال فاصله دارد. هموگلوبین به رنگ بنفش آبی است اما زمانی که به میزان کافی اکسیژن دارد، به رنگ قرمز روشن در می آید.

برای روشن شدن دستگاه کافی است انگشت اشاره ی یا هر قسمت از بدن که داخل گیره (پروب) قرار دارد، حرکت داده شود. پروبی که روی قسمت خاص بدن قرار گرفته است، برای اندازه گیری میزان اکسیژن هموگلوبین از پرتو نور قرمز و مادون قرمز استفاده می کند. هموگلوبین حمل کننده اکسیژن، طول موج این پرتو را جذب می کند در آخر نیز مقداری از این طول موج ها را از خود ساطع می کند. داده های حاصل از طریق پروب جمع آوری می شوند و به مانیتور ارسال می شوند تا به صورت عدد به پزشک یا خودشخص نمایش داده شود. در واقع نسبت نور قرمز به مادون قرمز ارسال شده، میزان اشباع اکسیژن را نشان می دهد. با کشیدن انگشت از قسمت گیره دستگاه به طور خودکار خاموش می شود.

سطح اکسیژن طبیعی در هموگلوبین، برای افراد بالغ بین 95 تا 100 درصد و برای نوزادان 95 تا 98 درصد می باشد ولی در این درصد در افراد مبتلا به بیماری هایی مانند آسم، سرطان ریه، نارسایی قلبی و … معمولاً پایین است. عدد دیگری که نشان داده می شود ضربان قلب می باشد که با واحد ضربان در دقیقه یا همان (BPM) می باشد که حد نرمال آن هم برای افراد بالغ 50 تا 90 ضربان در دقیقه و برای نوزادان 120 تا 180 ضربان در دقیقه می باشد.

پالس اکسیمتر بر خلاف اکسیمترهای دستی قابل حمل و سبک می باشد و می توان در خانه و هر جای دیگر میزان اکسیژن خون خود را اندازه گرفت. اکسیمترهای دستی که ثابت هستند و بیشتر در بیمارستان ها و مراکز درمانی استفاده می شوند ساختار پیچیده تری دارند و گیره به طور جدا از قسمت مانتیتور دار است و با سیم یه آن وصل شده است ولی در پالس اسکیمتر، دستگاه یک بخشی است و گیره و مانیتور به صورت یکپارچه باهم هستند.