مشاهده همه 8 نتیجه

دستگاه سی پپ یا CPAP چیست؟

مشکلات تنفسی یکی از بیماری هایی است که برخی از افراد را درگیر خود می کند. به همین دلیل تجهیزات و وسیله های پزشکی مختلفی جهت کمک به تنفس آرام، طبیعی و معمولی این افراد طراحی و تولید شده است.

دستگاه سی پپ یا فشار پیوندی پیوسته، یکی از دستگاه های کمک تنفسی و تجهیزات پزشکی است. این دستگاه فشار هوای خفیف را به مجرای هوای بالایی فرد بیمار منتقل می کند. این موضوع موجب باز نگه داشتن مجرای تنفسی بیمار در موقع خواب می شود. این چرخه منجر به تنفس طبیعی و آرام بیمار و خواب راحت وی می شود.

از دستگاه سی پپ CPAP برای درمان مشکلات تنفسی همچون آپنه انسدادی خواب (قطع شدن موقت تنفس)، خروپف مزمن و بیماری های اینچنینی که در مواقع خواب رخ می دهد، استفاده می شود. این دستگاه وسیله ای کوچک است و برای درمان و کمک به افراد دارای مشکلات تنفسی مورد استفاده قرار می گیرد.

دستگاه سی پپ برای درمان چه بیماری هایی کاربرد دارد؟

دستگاه سی پپ برای بیماران دارای مشکلات تنفسی مورد استفاده قرار می گیرد. استفاده از دستگاه فوق به تشخیص پزشک و شدت بیماری فرد بستگی خواهد داشت. اما به طور کلی دستگاه کمک تنفسی سی پپ برای بیماران دارای مشکلات ریوی و تنفسی استفاده می شود.

این دستگاه برای بیماری هایی همچون مواردی که در ادامه به آنها اشاره خواهیم کرد، کاربرد دارد.

  • مشکلات ریوی ناشی از نارسایی قلبی

در این بیماری دستگاه سی پپ مایعات موجود در داخل آلوئول ها را خارج می کند. در نتیجه موجب بهبود اکسیژن رسانی می شود و تبادل گازها را بهبود می دهد.

  • خروپف شدید
  • آپنه انسدادی خواب
  • نارسایی هیپوکسمیک تنفس
  • نوزادانی که ریه آنها کاملا تشکیل نشده است

کارکرد و نحوه عملکرد دستگاه سی پپ چگونه است؟

دستگاه سی پپ یا CPAP به وسیله یک تربوفن، لوله خرطومی و ماسک، فشار هوای خفیف را به مجراهای هوای بالایی در مجاری تنفسی فرد انتقال می دهد. عملکرد سی پپ اینگونه است که تربوفن یا پمپ، هوای موجود در اتاق را به درون خود می مکد و سپس آن را فشرده می کند. سپس در مرحله بعدی با استفاده از لوله خرطومی و ماسک، هوا را به داخل بینی یا دهان فرد هدایت می کند. بنابراین؛ هوای تحت فشار منتقل شده به داخل مجرای تنفسی از مسدود شدن راه مجاری تنفسی جلوگیری می کند و موجب خواب راحت و آرام برای بیمار می شود.

فواید دستگاه سی پپ

دستگاه کمک تنفسی سی پپ CPAP از مزیت ها و فواید متعددی بهره مند است. این دستگاه اکسیژن مورد نیاز بدن را تامین می کند و تنفس را تسهیل می بخشد. بنابراین؛ استفاده از سی پپ فوایدی همچون خواب راحت و عدم بیدار شدن فرد در طول خواب، کاهش احتمال حمله های قلبی، کاهش فشار خون، کاهش خواب آلودگی در طول روز و… را به دنبال خواهد داشت. در ادامه به فواید و مزیت های استفاده از این دستگاه اشاره خواهیم کرد.

  • بازماندن آلوئول ها و بهبود Recruitment آن ها
  • کاهش آتلکتازی ریوی
  • افزایش کمپلیانس compliance ریه ها
  • بهبود اکسیژناسیون و اصلاح اختلالات تبادل گازی
  • افزایش حجم جاری Tidal Volume
  • کاهش V/Q mismatch
  • کاهش کار تنفسی
  • پیشگیری از بیماری های قلبی
  • پیشگیری از دیابت
  • پیشگیری از سکته مغزی
  • ثبات روانی
  • درمان خروپف
  • بهبود تمرکز
  • افزایش هوشیاری فرد در طول روز
  • کاهش هزینه های درمانی

عوارض جانبی استفاده از دستگاه سی پپ

هر دستگاه با توجه به کارکرد خود دارای معایب و عوارضی است. دستگاه سی پپ در اصل ماهیتی غیر تهاجمی دارد و باعث ایجاد عوارض و مشکلات جدی برای فرد نمی شود. اما در کل فرد استفاده کننده احتمال دارد که در اوایل استفاده از آن با مشکلاتی همچون خشک شدن بینی و گلو، گرفتگی بینی، عطسه و آبریزش بینی مواجه شود. اما با بکارگیری مرطوب کننده Humidifier در این دستگاه ها، مشکلات ذکر شده کاملا برطرف می شود.

یکی دیگر از مشکلات شایع در استفاده از دستگاه مورد نظر، استفاده نامنظم از آن است. عدم استفاده مرتب از دستگاه و برداشتن ماسک از روی صورت، می تواند باعث خواب آلودگی بیمار در روز بعد می شود.

به طور کلی باید به این موضوع توجه داشت که دستگاه سی پپ موجب رفع انسداد مسیر تنفسی می شود و نفس کشیدن را برای فرد راحت می کند. بنابراین؛ نمی توان عوارض جانبی مشهود و خاصی را برای آن در نظر گرفت.

مشکلات رایج استفاده از دستگاه سی پپ

در هنگام استفاده از دستگاه کمک تنفسی سی پپ باید به نکات مهمی توجه شود. زیرا عدم شناخت دستگاه می تواند منجر به ایجاد مشکلاتی نظیر استفاده ناصحیح و عدم اثر بخشی آن شود.

  • انتخاب نوع و سایز ماسک یکی از موارد مهمی است که باید بدان توجه کامل داشته باشید. در هنگام انتخاب و تهیه دستگاه سی پپ سعی کنید ماسک متناسب با چهره خود را انتخاب کنید.
  • عدم راحتی و انس نگرفتن به دستگاه در روزهای آغازین، یکی از مشکلاتی است که افراد با آن مواجه می شوند. برای ممانعت از پیشامد چنین موضوعی سعی کنید که در روزهای نخست به صورت تمرینی از ماسک استفاده نمایید.
  • عدم تحمل هوای فشرده، خشکی مجاری تنفسی، احساس کلاستروفوبیا، نشتی ماسک، سوزش یا زخم پوست، جزء سایر مشکلات احتمالی هستند که ممکن است در حین استفاده از سی پپ با آن مواجه شوید. برای جلوگیری از رخداد چنین مشکلاتی می توانید از دستگاه سی پپ CPAP با قابلیت رمپ Ramp استفاده کنید. همچنین برای خشکی مجاری تنفسی از دستگاه های سی پپ مجهز به مرطوب کننده یا Humidifire استفاده نمایید. برای غلبه بر احساس کلاستروفوبیا و اضطراب نیز از ریلکسیشن عضلات کمک بگیرید. قرار گیری صحیح و استفاده از ماسک متناسب با چهره نیز می تواند از نشتی ماسک، سوزش و خشکی پوست جلوگیری کند.

اجزای تشکیل دهنده سی پپ

دستگاه کمک تنفسی مذکور از اجزای مختلفی مانند موتور، شلنگ و ماسک تنفسی تشکیل شده است.

موتور سی پپ یک کومپروسور کوچک است که تقریبا بدون صدا عمل می کند. روی قسمت ورودی سی پپ فیلتر قرار داده شده است. این فیلتر جهت ممانعت و جلوگیری از نفوذ گرد و غبار به داخل دستگاه کاربرد دارد. لازم به ذکر است که فیلترها قابل شستشو و قابل تعویض هستند.

در دستگاه های جدید و نوین، یک بخش تحت عنوان مرطوب کننده یا رطوبت ساز وجود دارد. این بخش یک مخزن آب است که نقش مرطوب ساختن هوای خشک به مرطوب را بر عهده دارد.

شلنگ سی پپ یکی دیگر از اجزای آن است که برای انتقال اکسیژن از دستگاه به ماسک کاربرد دارد. شلنگ یا خرطومی حدود 6 فوت طول دارد و قطر آن متناسب با خروجی دستگاه طراحی شده است.

ماسک سی پپ CPAP دیگر اجزای آن است که با بیمار تماس مستقیم دارد. این وسیله در انواع مدل های مختلف وجود دارد و با توجه به فرم متناسب با چهره بیمار انتخاب می شود.

انواع دستگاه سی پپ CPAP

بیشتر دستگاه ها و تجهیزات پزشکی در انواع مدل ها ساخته می شوند و کارکرد های متفاوتی دارند. دستگاه سی پپ نیز از این قاعده مستثنی نیست و در چندین نوع مختلف ارائه شده است. در ادامه به دو نوع از دستگاه های مختلف سی پپ خواهیم پرداخت.

  1. دستگاه سی پپ CPAP با فشار ثابت: این دستگاه فشار مثبت بالای اتمسفر را در هنگام دم و باز دم از راه ماسک به مجرای تنفسی بیمار انتقال می دهد. انتقال هوا در این دستگاه به صورت مداوم و یکسان انجام می شود. به طور خلاصه این دستگاه هوا را با فشار ثابت وارد ریه خواهد کرد.
  2. دستگاه CPAP با فشار خودکار یا اتو سی پپ (Auto Cpap – APAP): در این دستگاه با توجه به فشار موجود بر ریه ها، فشار هوا تنظیم می شود و به داخل ریه فرستاده می شود. این دستگاه در موارد آپنه های انسدادی خواب که positional بوده و همچنین در شرایط قرارگیری بدن در وضعیت های خاص کم و زیاد می شوند، کاربرد دارند.

تفاوت و شباهت سی پپ با اتو سی پپ

تفاوت عمده و اصلی سی پپ با اتو سی پپ این است که سی پپ روی یک میزان فشار هوا تنظیم خواهد شد. اما برخلاف سی پپ، اتو سی پپ به صورت اتوماتیک عمل می کند و در هنگام خواب روی فشار های مختلف تنظیم می شود.

اتو سی پپ برای بیمارانی بیشتر کاربرد دارد که الگوی تنفسی آنها در طول شب و خواب تغییر می کند. همچنین برای افرادی مناسب است که با تغییرات فیزیکی افزایش و یا کاهش وزن، دچار تغییرات در الگوی تنفسی می شوند.

تفاوت دستگاه سی پپ با دستگاه اکسیژن ساز

تفاوت دستگاه کمک تنفسی سی پپ با دستگاه اکسیژن ساز با غلظت اکسیژن تولید شده و مقدار فشار هوای جریان یافته در لوله شروع می شود.

دستگاه اکسیژن ساز هوای موجود در محیط را جذب می کند و نیتروژن آن را فیلتر می کند. سپس اکسیژن خالص را به بیرون انتقال می دهد.

سی پپ هوای موجود در محیط را فشرده سازی می کند و هوای فشرده را با استفاده از لوله و ماسک، به درون ریه ها می فرستد. این چرخه مانع انسداد گلو و عمل اکسیژن رسانی می شود. لازم به ذکر است که در بیماری آپنه خواب انسدادی، گلو در هنگام خواب مسدود می شود و باعث ایجاد خروپف می شود. این موضوع در بلند مدت مشکلات و خطرات جدی را به دنبال دارد. زیرا انسداد گلو در دراز مدت از ورود اکسیژن به ریه ها جلوگیری می کند و باعث پایین آمدن سطح اکسیژن خون می شود.

نکات ایمنی و موارد احتیاطی در استفاده از سی پپ

برای اثربخشی صحیح دستگاه و افزایش طول عمر آن، سعی کنید از دستگاه سی پپ به روش درست و اصولی استفاده کنید. در ادامه مطلب به نکات مهمی اشاره خواهیم کرد که موجب افزایش طول عمر دستگاه می شود.

  1. 1. قبل از هر چیزی سعی کنید دستگاه کمک تنفسی سی پپ CPAP را با نسخه پزشک تهیه کنید.
  2. 2. قبل از استفاده از دستگاه، کاتالوگ یا دفترچه راهنمای آن را به دقت مطالعه فرمایید.
  3. 3. به خاطر داشته باشید که دستگاه مذکور را از مراکز معتبر و مجاز تهیه کنید و توسط متخصصین مجاز آن را تنظیم و راه اندازی کنید.
  4. 4. از کج و وارونه کردن دستگاه خودداری کنید. زیرا کج و وارونه شدن آن باعث ورود آب مرطوب کننده به داخل دستگاه می شود.
  5. 5. قبل از حمل و جابجایی دستگاه سی پپ از خالی بودن مخزن مرطوب کننده اطمینان حاصل فرمایید.
  6. 6. سعی کنید هر هفته یک بار فیلتر قرار داده شده در پشت دستگاه را با استفاده از آب معمولی شستشو دهید و پس از خشک شدن کامل، سر جای اولیه خود قرار دهید.
  7. 7. در صورت کارکرد غیر صحیح دستگاه و برخواستن صدای غیر معمول از آن، دستگاه کمک تنفسی را خاموش کنید و از تعمیرکار مجاز کمک بگیرید.
  8. 8. در صورت خراب شدن دستگاه و عدم عملکرد صحیح، از مرکزی که دستگاه را خریداری کرده‌ اید کمک بگیرید. مراکز مجاز برای تعمیر کردن درست و اصولی دستگاه، شما را راهنمایی خواهند کرد.
  9. 9. در هنگام استحمام، از استفاده از دستگاه کمک تنفسی سی پپ خودداری فرمایید.
  10. 10. از غوطه ور کردن دستگاه در آب و مایعات خودداری کنید. برای تمیز کردن سی پپ فقط از دستمال خشک و تمیز استفاده کنید و از شستشوی آن اکیدا خودداری نمایید.
  11. 11. در هنگام نظافت و تمیز کردن سی پپ، کابل برق را از پریز خارج کنید.
  12. 12. سعی کنید دستگاه سی پپ را در مکان ها و سطوح هموار قرار دهید.
  13. 13. از باز بودن و عدم انسداد مسیر ورودی دستگاه در قسمت پشتی آن اطمینان حاصل نمایید.
  14. 14. توجه داشته باشید که دستگاه سی پپ را در موقعیتی بالاتر از سر بیمار قرار دهید. با این کار از ورود آب موجود در داخل مخزن مرطوب کننده به دستگاه، ماسک و اتصالات آن جلوگیری می کنید.
  15. 15. از دستگاه سی پپ در مکانی که دمای هوا در آن بالای 35 درجه سانتی گراد است، پرهیز کنید. زیرا استفاده از دستگاه در مکان های دارای دمای 35 درجه، امکان رسیدن دما به 41 درجه را دارد. این موضوع می تواند باعث سوزش و صدمه دیدن مجاری تنفسی بیمار شود.
  16. از قرار دادن سی پپ در نزدیکی پرده، دستگاه های گرم کننده، سرد کننده و تولید کننده باد گرم و سرد خودداری کنید.

تمیز کردن و نظافت دستگاه سی پپ

دستگاه سی پپ CPAP مانند سایر دستگاه ها و تجهیزات پزشکی نیازمند نظافت و تمیز کردن است. قبل از اقدام به تمیز کردن سی پپ، کابل آن را از پریز برق خارج کنید.

برای تمیز کردن این دستگاه در گام نخست قاب آن را با دستمال تمیز کنید. ابتدا دستمال تمیزی را به مقداری از محلول ضد عفونی کننده مانند الکل و آب آغشته نموده و پس از خشک شدن، از آن استفاده نمایید.

در مرحله بعدی به سراغ تمیز کردن فیلتر هوای ورودی بروید. هر هفته یا 10 روز یک بار فیلتر هوا را تمیز کنید. زیرا کثیف بودن آن باعث افزایش دمای دستگاه خواهد شد. برای شروع، فیلتر را از قسمت پشتی دستگاه جدا کنید و زیر آب معمولی قرار دهید. پس از برطرف شدن گرد و غبار، آن را خشک کرده و سپس در جای خود قرار دهید.

خرطومی اجزای دیگر دستگاه سی پپ است که باید به صورت هفتگی نظافت شود. پس از جدا کردن خرطومی از ماسک و دستگاه، آن را در محلول آب گرم و مایع تمیز کننده قرار دهید. بعد از تمیز کردن کامل داخل لوله خرطومی، آن را خشک کنید و  سپس به دستگاه متصل نمایید.

در آخر به سراغ نظافت ماسک سی پپ بروید. به خاطر داشته باشید که در صورت توان روزانه ماسک را تمیز کنید. ماسک را نیز مانند خرطومی شستشو داده و پس از خشک شدن در مجاورت هوا، آن را در مکان قبلی خود قرار دهید.